Değerli izleyiciler, Kadın Savunma Ağı’nın derleyerek paylaştığı “Tarihteki Kadın Grevleri”nden yararlanarak hazırladığımız dosyamızın üçüncü ve son bölümünü ekranlarınıza getiriyoruz…
1978 FLECK GREVİ
Kanada’da otomobil parçaları üreten Fleck fabrikasında ücretler bölgedeki diğer fabrika ücretlerine göre çok düşüktür. Çalışılan iş kolu gereği kullandıkları makineler o kadar tehlikeli ve iş kazaları o kadar yaygındır ki sağlıkçılar tarafından Fleck fabrikası o dönem “kasap dükkanı” olarak tanımlanır. Fabrikada çalışan 146 işçinin 141’i kadın işçilerdir.
Yaşadıkları kötü çalışma koşulları karşısında kadın işçiler 1977 yılında hakları için sendikalaşma kararı alır. Bugüne kadar herhangi bir hak mücadelesinde yer almayan bu işçi kadınların yüzde 82’si örgütlemenin ilk haftasında sendikaya üye olurlar. Fakat 1978 yılının ilkbaharına kadar toplu sözleşmeye dair adım atılmayınca kadınlar 7 Mart 1978’de greve gitmeye karar verir. Grev tam 23 hafta sürer.
Polisin sık sık yaptığı tacizler ve saldırılar boyunca çok sayıda kadın işçi yaralanır. Ülke çapında diğer sendikalar, kadın örgütleri işçi kadınlarla dayanışma gösterir. Kadınların mücadelesi sonucu çalışma yaşamına dair birçok düzenleme içeren, Kanada için o güne kadarki en önemli yasa 1980 yılında yasalaştırılır. İşçiler doğum izni, aile sorumluluğu izni, cinsel taciz koruması, çocuk bakımı desteği gibi birçok hakka sahip olurlar.
2006 MAHALLA GREVİ
Yarım milyon nüfuslu Mahalla, Kahire’nin kuzeyinde Nil Deltası’ndadır. Tekstil fabrikalarının büyük bölümü buradadır. Mahalla al-Kubra’da bulunan Mısır Dokuma ve Giysi Şirketi’nde çalışan 24.000 işçi 2006 Aralık ayında greve gitti. Çoğunluğu kadın işçilerden oluşan grev 1940’lı yıllardan beri Mısır’daki en büyük işçi grevlerindendi. Kadın işçiler, 12 saati aşan çalışma saatlerine ve düşük ücrete karşı sadece greve gitmekle kalmayıp grev yaptıkları fabrikayı aynı zamanda işgal ettiler.
Fabrikadaki grev yasaklanınca, erkek işçiler işbaşı yapmışlardı. Kadın işçiler ise, fabrikanın çevresinde yasağa karşın “Kadınlar burada, erkekler nerede” sloganıyla yürüyüş yapmışlar ve grevin devamı için eylemlerini sürdürmüşlerdi. Bunu karşısında erkek işçiler yeniden iş bırakarak greve katılmışlar, 3 gün sonrasında ise sanayi bölgesindeki ilk önemli grev ve mücadele kazanımı elde edilmişti.
Bu çıkış, kadınların işçi hareketini yönetemeyecekleri yolundaki yaygın önyargının sarsılmaya başladığının işaretiydi. Kadın işçiler, daha sonra, birçok başka işçi eyleminin de itici gücü oldular. 2006 yılında üç gün süren Mahalla işçi grevi Mısır işçi tarihinde bir dönüm noktası oldu.
2006 NOVAMED GREVİ
Antalya Serbest Bölge’de 2000 yılında kurulan diyaliz parçası üreten Novamed Gmbh Fabrikası’ndaki çalışanlarının yüzde 95’i kadın işçiydi. 45 ülkede fabrikası olan dev tekelin Türkiye işletmesinde, hamilelikler sıraya konuyor, tuvalete girenlere neden girdiğinin açıklamasını çizelgeye yazmaları dayatılıyordu.
Petrol-İş Sendikası’na üye 83 kadın işçinin sendikalaşmak için çıktıkları yol, 26 Eylül 2006 tarihinde başlayan ve 1 yıl 2 ay 23 gün süren bir grevin ilk adımı oldu. Düşük ücretlere, kötü çalışma koşullarına, bedenlerine, cinselliklerine kadar uzanan tahakküme isyan eden kadın işçiler, insan haysiyetine yakışır bir işe kavuşmanın yolunu sendikalaşmada buldular ve Petrol-İş Sendikası’nda örgütlendiler.
Grev Türkiye’de değil, dünyada da ses getirdi. Serbest bölgede gibi kapitalizmin en vahşi iş mekanlarından birinde elde edilen bu kazanım, sınıf hareketine büyük bir moral kaynağı olmuştu. Türkiye’deki serbest bölgelerde gerçekleştirilen ilk grev başarıya ulaştı ve 3 yıllık toplu iş sözleşmesi imzalanmasıyla grev sona erdi.
2018 FLORMAR DİRENİŞİ
Gebze Organize Sanayi Bölgesi’nde yer alan Flormar kozmetik firmasında sendikalaşmak istedikleri gerekçesiyle işten çıkarılan 70’i kadın 119 işçi 15 Mayıs 2018’de fabrika önünde direnişe başladı. Petrol-İş Sendikası’na üye oldukları işten atılan işçiler direnişlerini 297 gün boyunca fabrika önünde devam ettirdi. Çoğunluğu kadınlardan oluşan işçilerin direnişine ülke genelinde yapılan eylem ve etkinlikler dayanışma gösterildi. Direniş işverenle yapılan anlaşma sonucunda kazanımla bitirildi.